Obligatiefonds of losse obligaties? De verschillen die er echt toe doen
Een obligatiefonds spreidt automatisch maar kent geen einddatum en koersschommelingen. Een losse obligatie geeft een vaste einddatum en een bekend rendement. Wij leggen beide naast elkaar.
Het grootste misverstand over obligatiefondsen is dat ze zich gedragen als obligaties. Dat doen ze niet. Een losse obligatie heeft een einddatum waarop de nominale waarde wordt terugbetaald; tussentijdse koersbewegingen zijn dan niet meer relevant als u tot het einde blijft zitten. Een fonds heeft geen einddatum: het verkoopt en koopt doorlopend obligaties, waardoor de koers permanent meebeweegt met de rentemarkt.
Toen de rente in 2022 hard steeg, verloren brede obligatiefondsen daardoor dubbele cijfers, terwijl houders van losse obligaties gewoon hun coupon bleven ontvangen en op de einddatum hun hoofdsom terugkregen. Wie de gevoeligheid voor rentebewegingen wil vermijden, kiest bewust voor losse stukken met een vaste looptijd.
Wat een fonds wél goed doet
Spreiding. Een fonds houdt honderden debiteuren aan, waardoor één faillissement nauwelijks doortelt. Bij losse obligaties draagt u het volledige debiteurenrisico van één uitgever. Dat pleit ervoor om nooit uw hele vermogen in één obligatie te stoppen, hoe aantrekkelijk de rente ook is.
Daar staan kosten tegenover: beheervergoedingen van 0,2% tot meer dan 1% per jaar knabbelen structureel aan een toch al bescheiden rendement. Bij een losse obligatie betaalt u die laag niet.
Een praktische middenweg
Veel particuliere beleggers combineren beide: een breed obligatiefonds of staatsobligaties als defensieve basis, aangevuld met een beperkt aantal losse, hoger rentende obligaties met concrete zekerheden. Zo blijft het gemiddelde risico beheersbaar terwijl het rendement boven de spaarrente uitkomt.
Samenvatting
Een obligatiefonds spreidt over honderden debiteuren maar heeft geen einddatum, waardoor de koers permanent meebeweegt met de rente. Een losse obligatie kent een vaste einddatum en aflossing tegen nominale waarde, maar concentreert het debiteurenrisico bij één uitgever.
Belangrijkste punten
- Fondsen hebben geen einddatum en dus permanente koersgevoeligheid.
- Losse obligaties lossen af tegen nominale waarde op de einddatum.
- Beheerkosten van 0,2% tot 1% drukken het fondsrendement structureel.
Veelgestelde vragen
- Waarom daalt een obligatiefonds als de rente stijgt?
- Omdat het fonds doorlopend bestaande obligaties met een lagere coupon waardeert tegen de actuele marktrente en geen einddatum kent waarop nominaal wordt afgelost.
- Kan ik fondsen en losse obligaties combineren?
- Ja. Veel beleggers gebruiken een breed fonds als defensieve basis en voegen een beperkt aantal hoger rentende obligaties met zekerheden toe.
